Od 18 lutego 2027 roku zaczyna obowiązywać art. 11 unijnego rozporządzenia bateryjnego (UE) 2023/1542, który wymaga, aby baterie w urządzeniach przenośnych dało się wyjąć i wymienić samodzielnie. W przypadku smartfonów pierwszeństwo mają jednak przepisy ekoprojektowe (UE) 2023/1670, obowiązujące od 20 czerwca 2025 roku. Pozwalają one zachować baterię wymienianą w serwisie, jeśli telefon ma klasę IP67 i baterię, która po 1000 pełnych cyklach zachowuje co najmniej 80% pojemności. Dla rynku telefonów używanych ważniejsze od samej wymienialności są inne zmiany: 7 lat dostępności części zamiennych, 5 lat aktualizacji systemu po zakończeniu sprzedaży i etykieta energetyczna z klasą naprawialności. Poniżej znajdziesz wyjaśnienie, co dokładnie mówią przepisy i co z nich wynika dla osób kupujących i sprzedających używane smartfony.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii obejmuje cały cykl życia baterii, od produkcji po recykling. Jego art. 11 dotyczy możliwości wyjęcia i wymiany baterii przenośnych, czyli tych, które zasilają m.in. telefony, laptopy, słuchawki i elektronarzędzia. Według wytycznych Komisji Europejskiej (komunikat C/2025/214 z 10 stycznia 2025 roku) art. 11 ma zastosowanie od 18 lutego 2027 roku.
Zasada ogólna jest prosta. Producent, który wbudowuje baterię przenośną w urządzenie, musi zaprojektować je tak, aby użytkownik końcowy mógł baterię łatwo wyjąć i wymienić w dowolnym momencie cyklu życia produktu. Za łatwą wymianę uznaje się taką, którą da się wykonać narzędziami dostępnymi w handlu, bez narzędzi specjalistycznych (chyba że producent dołącza je bezpłatnie do produktu), bez narzędzi zastrzeżonych, bez podgrzewania i bez rozpuszczalników do kleju.
Rozporządzenie przewiduje dwie grupy wyjątków:
Smartfony nie są w tych wyjątkach wymienione wprost. Dla nich decydujące znaczenie ma osobny akt, czyli rozporządzenie ekoprojektowe.
Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1670 z 16 czerwca 2023 roku określa wymogi ekoprojektu dla smartfonów, telefonów komórkowych innych niż smartfony, telefonów bezprzewodowych i tabletów typu slate. Stosuje się je od 20 czerwca 2025 roku. Wytyczne Komisji z 2025 roku wyjaśniają, że wymogi dotyczące wyjmowania i wymiany baterii z załącznika II tego rozporządzenia mają pierwszeństwo przed art. 11 rozporządzenia bateryjnego. Pozostałe obowiązki z obu aktów, np. dotyczące części zamiennych, stosuje się równolegle.
W praktyce oznacza to, że o tym, czy w smartfonie musi być bateria wymieniana samodzielnie, decyduje rozporządzenie ekoprojektowe. A ono daje producentom wyjście: baterię można udostępniać wyłącznie profesjonalnym serwisom, jeśli telefon spełnia jednocześnie trzy warunki.
Większość obecnych flagowców te warunki spełnia. Apple od serii iPhone 15 deklaruje 80% pojemności po 1000 cyklach, a modele iPhone mają klasę IP68. Na etykiecie energetycznej Galaxy S25 Edge Samsung podał aż 2000 cykli do spadku do 80% pojemności, a iPhone Air 1000 cykli. Dlatego w 2027 roku nie należy spodziewać się powrotu masowo produkowanych flagowców z klapką i baterią wyjmowaną palcem.
Rozporządzenie 2023/1670 wprowadziło kilka wymogów, które bezpośrednio wpływają na to, jak długo telefon nadaje się do używania i naprawy. Tabela zbiera najważniejsze z nich dla smartfonów.
| Obszar | Wymóg w rozporządzeniu 2023/1670 | Znaczenie dla telefonu używanego |
|---|---|---|
| Trwałość baterii | Co najmniej 800 cykli przy zachowaniu 80% pojemności | Bateria po 2-3 latach używania ma większy zapas pojemności |
| Bateria tylko dla serwisów | Dozwolona przy 83% po 500 cyklach, 80% po 1000 cyklach i IP67 | Wymiana baterii nadal zwykle w serwisie, ale bateria musi być dostępna |
| Odporność na upadki | 45 upadków bez folii i etui w teście wielokrotnego swobodnego spadania; składaki 35 upadków złożone i 15 rozłożone | Mniej uszkodzeń konstrukcji w egzemplarzach z drugiej ręki |
| Pył i woda | Minimum ochrona przed cząstkami większymi niż 1 mm i zachlapaniem wodą | Nawet tańsze modele mają podstawową szczelność |
| Części zamienne | Dostępne przez co najmniej 7 lat od zakończenia wprowadzania modelu do obrotu; dostawa w 5 dni roboczych przez pierwsze 5 lat, potem w 10 dni | Telefon kupiony z drugiej ręki da się naprawić oryginalnymi częściami przez wiele lat |
| Części dla użytkowników | Bateria, tylna obudowa (jeśli trzeba ją zdjąć), ekran, folia ekranu składanego, tacka SIM | Części kupi nie tylko serwis, ale też właściciel telefonu |
| Aktualizacje systemu | Co najmniej 5 lat od zakończenia wprowadzania modelu do obrotu | Używany telefon dłużej pozostaje bezpieczny w bankowości i aplikacjach |
| Dostęp dla serwisów | Niedyskryminujący dostęp profesjonalnych serwisów do oprogramowania potrzebnego przy wymianie części | Niezależne serwisy mogą parować nowe części z telefonem |
Ważny szczegół dotyczy liczenia okresów. Zarówno 7 lat dla części, jak i 5 lat aktualizacji liczy się nie od premiery, ale od dnia, w którym producent przestał wprowadzać dany model do obrotu w Unii. Telefon sprzedawany przez 2 lata ma więc w praktyce wsparcie liczone na co najmniej 7 lat od premiery.
Równolegle z ekoprojektem od 20 czerwca 2025 roku obowiązuje rozporządzenie (UE) 2023/1669 w sprawie etykietowania energetycznego smartfonów i tabletów typu slate. Etykieta wygląda podobnie jak na lodówce czy pralce i według Komisji Europejskiej zawiera:
Kod QR na etykiecie prowadzi do europejskiej bazy EPREL, w której producent publikuje szczegółowe dane dla każdego modelu. To narzędzie przydaje się także przy zakupie używanego telefonu. Wystarczy wpisać nazwę modelu w bazie EPREL, aby sprawdzić deklarowaną trwałość baterii i klasę naprawialności, nawet jeśli pudełko z etykietą dawno zaginęło.
Wymogi ekoprojektu i etykietowania dotyczą produktów wprowadzanych do obrotu w Unii od 20 czerwca 2025 roku, a art. 11 rozporządzenia bateryjnego produktów wprowadzanych od 18 lutego 2027 roku. Wytyczne Komisji zaznaczają, że obowiązek zapewnienia baterii jako części zamiennej z rozporządzenia bateryjnego nie dotyczy produktów wprowadzonych do obrotu przed tą datą.
Dla rynku wtórnego wynika z tego kilka wniosków:
Dla kupującego to przede wszystkim dobra wiadomość. Telefony objęte ekoprojektem będą dłużej sprawne i dłużej bezpieczne, co zmienia rachunek przy zakupie egzemplarza z drugiej ręki.
Model, którego sprzedaż zakończyła się np. w 2027 roku, ma dostawać aktualizacje systemu co najmniej do 2032 roku, a części zamienne mają być dostępne do 2034 roku. Używany telefon kupiony 2-3 lata po premierze może więc służyć jeszcze kilka lat bez ryzyka, że zostanie bez poprawek zabezpieczeń.
Bateria to najczęściej zużywający się element używanego telefonu. Obowiązek udostępniania baterii użytkownikom i serwisom przez 7 lat oraz dostawy w ciągu 5-10 dni roboczych sprawia, że jej wymiana w starszym modelu przestaje być problemem. Zanim kupisz telefon, sprawdź jednak kondycję baterii, bo wymiana nadal oznacza dodatkowy koszt i wizytę w serwisie. Jak to zrobić, opisuje poradnik o tym, jak sprawdzić stan baterii w używanym telefonie.
Dzięki bazie EPREL można porównać modele według trwałości baterii w cyklach i klasy naprawialności. Różnice są duże: Samsung zadeklarował dla Galaxy S25 Edge 2000 cykli, a Apple dla iPhone Air 1000 cykli. Przy telefonach używanych, w których bateria ma już za sobą część cykli, ta liczba pokazuje, ile zapasu zostało.
Dla osób sprzedających telefon zmiany oznaczają przede wszystkim wyższą i stabilniejszą wartość urządzeń objętych ekoprojektem. Telefon, który ma przed sobą jeszcze kilka lat aktualizacji i dostęp do części, jest bardziej atrakcyjny dla kupującego niż model, którego wsparcie dobiega końca.
Przed sprzedażą warto przygotować kilka informacji, które kupujący coraz częściej sprawdzają:
Telefon trzeba też odpowiednio przygotować: wylogować z kont, wyłączyć blokadę aktywacji i przywrócić do ustawień fabrycznych. Jeśli nie chcesz wystawiać ogłoszenia, możesz skorzystać z odkupu telefonu w Smartsferze.
W klasycznej formie, czyli z zatrzaskiwaną klapką, raczej nie w przypadku flagowców. Przepisy nie wymagają tego od telefonów, które mają klasę IP67 i baterię wytrzymującą 1000 cykli przy 80% pojemności, a takich modeli jest dziś większość wśród droższych smartfonów. Producenci, którzy nie spełnią tych warunków, będą musieli zaprojektować baterię możliwą do wymiany przez użytkownika narzędziami dostępnymi w handlu, bez podgrzewania i rozpuszczalników.
Bardziej prawdopodobne są zmiany w sposobie mocowania baterii w tańszych modelach, np. zastąpienie mocnego kleju taśmami z uchwytem do wyciągania. Dla użytkownika liczy się jednak przede wszystkim to, że bateria i inne części będą dostępne przez 7 lat od końca sprzedaży.
Rozporządzenie bateryjne (UE) 2023/1542 wprowadza od 18 lutego 2027 roku obowiązek wymienialności baterii, ale w smartfonach pierwszeństwo mają przepisy ekoprojektu (UE) 2023/1670 obowiązujące od 20 czerwca 2025 roku. Smartfon z IP67 i baterią wytrzymującą 1000 cykli może nadal mieć baterię wymienianą w serwisie. Dla rynku wtórnego większe znaczenie mają 7 lat dostępności części, 5 lat aktualizacji po zakończeniu sprzedaży, minimalna trwałość baterii 800 cykli oraz etykieta energetyczna z klasą naprawialności i danymi w bazie EPREL. Telefony objęte tymi wymogami będą dłużej warte zakupu z drugiej ręki.
Jeśli szukasz telefonu, który posłuży jeszcze kilka lat, sprawdź smartfony z dobrą baterią i pozostałe telefony używane w Smartsferze. Każdy egzemplarz przechodzi testy techniczne przed sprzedażą i jest objęty gwarancją, a zakup możesz rozłożyć na raty.
Nie. Art. 11 rozporządzenia 2023/1542 obowiązuje od 18 lutego 2027 roku, ale w smartfonach pierwszeństwo mają przepisy ekoprojektu 2023/1670. Pozwalają one, aby baterię wymieniał tylko serwis, jeśli telefon ma IP67, a bateria po 500 cyklach ma co najmniej 83% pojemności i po 1000 cyklach co najmniej 80%.
Rozporządzenie ekoprojektowe (UE) 2023/1670 i rozporządzenie o etykietowaniu energetycznym (UE) 2023/1669 stosuje się od 20 czerwca 2025 roku. Art. 11 rozporządzenia bateryjnego o wymienialności baterii obowiązuje od 18 lutego 2027 roku.
Co najmniej 7 lat od zakończenia wprowadzania modelu do obrotu w UE. Przez pierwsze 5 lat producent musi dostarczyć część w ciągu 5 dni roboczych, a przez kolejne 2 lata w ciągu 10 dni roboczych.
Producent musi udostępniać aktualizacje systemu operacyjnego co najmniej przez 5 lat od dnia, w którym zakończył wprowadzanie danego modelu do obrotu w Unii. Okres liczy się od końca sprzedaży, a nie od premiery.
To ocena w skali od A do E, gdzie A oznacza telefon najłatwiejszy do naprawy. Wylicza się ją na podstawie wskaźnika naprawialności obejmującego sześć parametrów, a dane dla konkretnego modelu są dostępne w europejskiej bazie EPREL.
Nie działają wstecz. Wymogi obejmują produkty wprowadzane do obrotu od dat ich stosowania, więc telefon kupiony przed czerwcem 2025 roku ma wsparcie wynikające z deklaracji producenta, a nie z rozporządzenia ekoprojektowego.